Mielec miastem. W 555. rocznicę lokacji
Wystawa jest eksponowana od 13 grudnia 2025 r. do połowy marca 2026r. w holu Pałacyku Oborskich
Mielec jako miejscowość zadebiutował na kartach historii w roku 1224. Droga do przekształcenia wsi w miasto była długa, ale ostatecznie została uwieńczona sukcesem.
Proces był kilkuetapowy. Jego elementami było ufundowanie parafii w latach 60. XIV w. oraz objęcie w 1405 r. dóbr mieleckich przez Jana z Gierczyc, zwanego Żukiem, który dokumentem z roku 1416 prawdopodobnie umożliwił sołtysowi Rzędzianowic i Dutowa możliwość lokowania w Mielcu rzemieślników (krawców, kowali, szewców) oraz jatek rzeźniczych. Można założyć, że podobne uprawnienia uzyskali i inni sołtysi z pozostałych wsi w dobrach mieleckich, w wyniku czego Mielec zaczął się stawać lokalnym ośrodkiem produkcyjno-handlowym.
Przekształcenie go w miasto w pełnym tego słowa znaczeniu, zapoczątkowała zgoda królewska wydana 17 III 1457 r. Janowi z Mielca przez króla Kazimierza Jagiellończyka. Na terenie wsi miało powstać miasto Nowy Targ z zasadami prawa magdeburskiego.
Wydanie dokumentu lokacyjnego nastąpiło kilkanaście lat później, być może ze względu m.in. na śmierć wspomnianego Jana z Mielca, małoletność jego synów, przeciwdziałanie Tarnowskich, właścicieli pobliskiego miasteczka Rzochów, dla których nowe miasto byłoby konkurencją, a najpewniej wykupienie praw sołtysów nadanych im w roku 1416 oraz uporządkowanie stosunków własnościowych na obszarze przyszłej lokacji.
Dokument powołujący do życia miasto Mielec został wystawiony 18 XI 1470 r. przez braci Jana i Bernardyna Mieleckich. Znalazły się w nim różne zapisy zachęcające do osiedlania się w mieście, m.in. 20-letni okres zwolnienia od opłat dla nowych osadników. Miasto zostało zorganizowane sprawnie, systematycznie rozwijało się, dystansując inne miasta w regionie.
